Portret Kobiety

Zdrowie i uroda / Artykuły



Pielęgnacja jamy ustnej w zdrowiu i chorobie

Pielegnacja jamy ustnejPrawidłowa pielęgnacja jamy ustnej pozwala w dużej mierze zapobiec nie tylko próchnicy zębów, ale także stanom zapalnym dziąseł i przyzębia, zaś w przypadku już rozwiniętej choroby skraca czas jej trwania, łagodzi objawy i zmniejsza możliwość występowania powikłań.

 

Jak powinna wyglądać codzienna higiena jamy ustnej osoby zdrowej?

Minimum niezbędnych zabiegów higienicznych dla osoby dorosłej stanowi mycie zębów 2x dziennie (w tym obowiązkowo przed snem), a jeszcze lepiej w miarę możności robić to  po każdym posiłku. Zęby należy szczotkować przy użyciu dowolnej pasty i szczoteczki przez ok. 3 minuty,  oczyszczając po kolei powierzchnie wewnętrzne, zewnętrzne i żujące ruchami okrężnymi oraz „wymiatającymi" (z dołu do góry dla zębów dolnych i odwrotnie), następnie wypłukać usta. Od czasu do czasu warto skontrolować prawidłowość techniki mycia zębów przy pomocy tabletki z erytrozyną (np. Red Cote), którą należy rozgryźć po skończonym myciu i wypłukać usta - wówczas zabarwią się na czerwono obszary niedostatecznie wyszczotkowane, na których pozostała płytka nazębna (czyli osad składający się z resztek pożywienia i drobnoustrojów). Szczoteczkę trzeba po każdym myciu dobrze wypłukać pod bieżącą wodą, przechowywać w pozycji pionowej (włosiem do góry) i, nawet jeśli nie wygląda na zużytą, wymieniać co 1-3 miesiące. Dla dziecka trzeba dobrać szczoteczkę o rozmiarach i wykończeniu odpowiednim do wieku. Pasty z fluorem można używać  dopiero, gdy dziecko opanuje umiejętność mycia zębów i płukania ust bez połykania zawartości, tj. ok. 5-6 rż., natomiast dla dzieci młodszych przeznaczone są pasty bez fluoru (np. Nenedent - z xylitolem i żelem krzemowym, Dentica Junior itd.).

 

Uzupełnieniem powyższych zabiegów jest oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych przy użyciu nici dentystycznej, pozwalające na dokładne usunięcie resztek jedzenia (nie wolno czynić tego przy użyciu zwykłych nici krawieckich, które mogą uszkodzić dziąsło!) i płukanie ust płynem antybakteryjnym, utrwalającym efekt czyszczenia i odświeżającym oddech. Zarówno nici, jak i płyny znajdują się w ofertach producentów najbardziej popularnych marek past do zębów (np. Colgate, Blend-a-med, Aquafresh). W sytuacjach awaryjnych, gdy nie mamy możliwości umycia zębów bezpośrednio po spożyciu bogatego w węglowodany posiłku (np. w podróży, w pracy, szkole czy na uczelni), warto posłużyć się bezcukrową gumą do żucia, która wzmaga wydzielanie śliny, ułatwiając wypłukanie spomiędzy zębów resztek pokarmu, i neutralizuje powstały po posiłku kwaśny odczyn w jamie ustnej.  Należy jednak pamiętać, że regularne żucie gumy nie może zastąpić pozostałych zabiegów higienicznych!

 

Zwiększoną dbałość o higienę jamy ustnej powinny wykazywać osoby :

  • noszące aparaty ortodontyczne lub protezy zębowe,
  • cierpiące na choroby przewlekłe usposabiające do stanów zapalnych błon śluzowych (cukrzyca, wszelkiego rodzaju wrodzone i nabyte niedobory odporności włącznie z zakażeniem HIV, choroby układu krwiotwórczego) lub stosujące leczenie, którego skutkiem ubocznym jest zmniejszenie miejscowej odporności błon śluzowych (chemio- i radioterapia chorób nowotworowych, terapia immunosupresyjna chorób tkanki łącznej, nerek, płuc, po przeszczepach narządów itd., niektóre leki neurologiczne),
  • obarczone dziedzicznymi skłonnościami do paradontozy lub już wykazujące pierwsze jej objawy, .

Zabiegi pielęgnacyjne należy wówczas uzupełnić lub zmienić stosownie do sytuacji, a więc:

  • W przypadku posiadania aparatu ortodontycznego stałego, mostu lub protezy osadzonej na implantach stosować dodatkowo specjalne szczoteczki przeznaczone do oczyszczania trudno dostępnych przestrzeni pomiędzy zębami i elementami aparatu (kilka typów takich szczoteczek o różnych końcówkach oferuje firma Butler). W miarę możliwości finansowych można w tym celu używać także irygatorów wodnych, płuczących trudno dostępne miejsca strumieniem wody pod ciśnieniem - np. Waterpik, Braun, Oral B, Oxyjet. Ruchome protezy oraz aparaty ortodontyczne należy czyścić przeznaczoną do tego celu szczoteczką pod bieżącą wodą (bez pasty), następnie umieścić na 10-15 min. w szklance z ciepłą wodą, w której rozpuszczamy tabletkę czyszczącą (np. Corega Tabs, Protefix) i ponownie opłukać pod bieżącą wodą. Po każdym posiłku wskazane jest wypłukanie ust płynem antyseptycznym zwykłym (patrz wyżej) lub przeznaczonym specjalnie do pielęgnacji jamy ustnej w stanach zwiększonego ryzyka (np. Eludril płyn na bazie chlorheksydyny nie powodujący przebarwień szkliwa, Protefix Antisept, One Drop Only Chlorhexidin) . W razie skłonności do powstawania stanów zapalnych i odleżyn w miejscu kontaktu z aparatem/ protezą prócz powyższych zabiegów można stosować profilaktycznie np. Parodium - żel łagodzący o działaniu antybakteryjnym, Pansoral - żel łagodzący ból, Protect - żel o działaniu ochronnym i pobudzającym gojenie, Chamosaldont Gel.
  • Używać tylko miękkich szczoteczek, aby uniknąć mikrouszkodzeń błony śluzowej dziąseł, mogących stanowić punkt wyjścia stanu zapalnego (np. Elgydium Clinic 15/100 ultra miękka). Zamiast past wybielających, które mogą drażnić dziąsła, należy wybierać pasty zawierające środki antyseptyczne i hamujące krwawienie, np. chlorheksydynę (Elgydium pasta do zębów) lub triclosan (Signal Integral, Evadent Super, Aquafresh Plus)  i/lub wyciągi ziołowe o działaniu odkażającym, przeciwzapalnym i uszczelniającym naczynia (Parodontax, Colgate Herbal, Signal Herbal, Homeodent 2).  Po każdym posiłku płukać usta płynem antyseptycznym (patrz wyżej). Na wszelki wypadek zawsze warto mieć w domu leczniczy płyn do płukania ust o działaniu przeciwzapalnym i odkażającym (np. Argol, Azulan, Dentosept, Eludril, Hascosept, Salviasept, Tantum Verde) oraz środek do miejscowego nakładania na zmiany chorobowe (Aperisan, Mucosit, Parodium żel, Pansoral żel, Sachol, Salumin itd.), by w razie pojawienia się najmniejszych oznak stanu zapalnego błony śluzowej - jak bolesność, zaczerwienienie, białawe naloty, krwawienie z dziąseł przy myciu - móc je zastosować, zanim uzyskamy poradę lekarską. Objawy takie wymagają szybkiego kontaktu ze specjalistą prowadzącym leczenie choroby zasadniczej, a w razie chwilowej jego niedostępności -  z lekarzem rejonowym (rodzinnym, internistą czy pediatrą).
  • Przestrzegać zasad pielęgnacji jak wyżej, stosując zwłaszcza pasty o recepturach opracowanych specjalnie dla profilaktyki i leczenia paradontozy, wzbogaconych w środki przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, witaminy, minerały (Elgydium lecznicza pasta do zębów, Parodontax Fluor, Parogencyl bi-actif, Evadent Sensitive, Blend-a-med Mineral action itp.). Dodatkowo wskazany jest codzienny delikatny masaż dziąseł; najlepiej wykonywać go opuszką palca (po starannym umyciu!), patyczkiem higienicznym lub specjalną szczoteczką do masażu dziąseł Elgydium Clinic 7/100 , zwilżoną odrobiną żelu o działaniu leczniczym (np.Parodium żel, Chamosaldont Gel). Niezwykle ważna jest regularna opieka stomatologa, nawet w okresach, gdy nie ma żadnych objawów chorobowych. Profilaktycznie można stosować doustny preparat ziołowo-witaminowy Multi-Tabs Herboral, polecany przez skandynawskich stomatologów stomatologów a do codziennej higieny jamy ustnej pastę antybakteryjną Elgydium polecaną przez francuskich i polskich stomatologów.

 

lek. med.  Dorota Tukaj

www.elamed.com.pl/lekarz

 




Być może zainteresują Cię inne pozycje z tej kategorii: